“Ủa chị ơi, em mới đi làm thêm được mấy tiếng/tuần thôi mà vẫn bị trừ thuế? Có nhầm không ạ?”
Câu hỏi này mình nghe không ít lần từ các bạn mới sang Nhật. Thật ra, không có nhầm đâu – ở Nhật, dù bạn làm ít hay nhiều, mọi thu nhập đều được tính thuế.
Ở Việt Nam, sinh viên đi làm thêm hiếm khi bị “đụng” tới thuế. Nhưng Nhật thì khác. Từ lúc bạn nhận đồng lương đầu tiên, các khoản như thuế thu nhập cá nhân, thuế cư trú, thuế tiêu dùng đã xuất hiện. Nghe có vẻ “khó chịu”, nhưng đó là một phần tất yếu của cuộc sống tại Nhật.
Vì sao phải đóng thuế dù chỉ làm thêm?
Hệ thống ở Nhật rất rõ ràng: bạn có thu nhập, bạn đóng thuế. Khoản tiền đó không biến mất vô ích mà chính là nguồn để duy trì những gì bạn đang tận hưởng mỗi ngày – đường phố sạch sẽ, tàu chạy chính xác từng phút, bệnh viện công, trường học, thậm chí cả hệ thống an sinh xã hội.
Nói cách khác, khi đóng thuế, bạn không phải “bị trừ tiền vô lý” mà là đang góp phần giữ cho xã hội này vận hành.
Vì vậy, các bạn cần:
Tìm hiểu trước khi đi làm: Hỏi trung tâm, hỏi chỗ làm để biết rõ mình sẽ đóng những loại thuế gì.
Quản lý chi tiêu: Lập kế hoạch tài chính luôn tính cả phần thuế bị trừ để không hụt hẫng.
Biết cách hoàn thuế: Cuối năm, nhiều bạn được hoàn lại một phần thuế thu nhập nếu đủ điều kiện.
Đi du học không chỉ để học ngôn ngữ. Đó còn là lúc bạn tập làm người lớn, tập sống có trách nhiệm với xã hội. Đóng thuế chính là một trong những bài học đầu tiên.
Có thể lúc mới sang bạn sẽ than: “Ở Nhật cái gì cũng tốn tiền hết!”. Nhưng rồi sẽ đến lúc bạn nhận ra, thuế không phải kẻ thù mà là một phần hành trình trưởng thành – giúp bạn học cách minh bạch, trung thực và hòa nhập vào xã hội phát triển.
Vậy nên, thay vì bực bội khi nhìn bảng lương bị trừ, hãy coi đó là dấu hiệu: bạn đang thực sự sống như một thành viên của đất nước mặt trời mọc. Mỗi đồng thuế không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là một bước trưởng thành của chính bạn.
